Akcja powieści toczy się w Warszawie. Nastoletni Józef Gawar chciałby studiować, wierzy, że dzięki temu polepszy swój los.
Chłopak jest patriotą, członkiem nielegalnego związku, do którego przystąpił, chcąc walczyć przeciwko Rosjanom o polskość. Zanim odchodzi, przyrzeka kolegom, że nie zdradzi ich wspólnej sprawy.