Wentylacja i klimatyzacja laboratoriów

Wstęp Niniejsza monografia powstała z uwagi na brak literatury omawiającej problemy związane z wentylacją i klimatyzacją laboratoriów różnych rodzajów. Pomimo istnienia pewnych branżowych wytycznych dotyczących wymagań dla laboratoriów oraz pojedynczych opracowań i artykułów zwracających uwagę na problem wentylacji i klimatyzacji w obiektach tego typu, na rynku wydawniczym nie pojawiła się dotychczas monografia zawierająca zagregowaną, dostępną wiedzę w tym zakresie.

• Sytuacja ta stała się impulsem do powstania niniejszej publikacji.

W rozdziale pierwszym omówiono zalecenia ogólne stawiane systemom wentylacyjnym i klimatyzacyjnym pomieszczeń laboratoryjnych. Należy zaznaczyć, że pojęcie laboratorium nie dotyczy wyłącznie pomieszczenia, w którym wykonywane są bezpośrednio badania i eksperymenty.

• Do strefy laboratorium zalicza się m.in.
• magazyny odczynników niezbędnych w laboratorium, pomieszczenia socjalne personelu czy pomieszczenia odzieży ochronnej.

Sprawnie działająca wentylacja w pomieszczeniach laboratoryjnych jest jedną z podstawowych metod ochrony zdrowia personelu oraz ochrony obiektu przed pożarem lub eksplozją, natomiast zastosowanie klimatyzacji ma na celu przede wszystkim spełnienie wymagań dotyczących utrzymania odpowiednich warunków badawczych otoczenia oraz zapewnienia komfortu osobom lub zwierzętom – w przypadku laboratoriów zwierzęcych – przebywającym w laboratorium. W rozdziale drugim zaprezentowano systemy wentylacji i klimatyzacji wybranych rodzajów laboratoriów oraz omówiono stosowane rozwiązania techniczne.

• Można w nim znaleźć informacje na temat wentylacji np.

laboratoriów medycznych, chemicznych, fizycznych. W większości spotykanych obiektów tego typu powstają szkodliwe gazy, pary, pyły, w tym pyły promieniotwórcze i aerozole radioaktywne, bioaerozole szkodliwe dla zdrowia, występuje zjonizowanie powietrza.

• Brak odpowiedniej wymiany powietrza w laboratorium jest przyczyną wzrostu stężenia zanieczyszczeń.
• Na ogół wentylacja naturalna jest ze względów bezpieczeństwa niewystarczająca i konieczna jest wentylacja mechaniczna.

W laboratoriach, w których emitowane są szkodliwe zanieczyszczenia, zastosowanie znajduje wentylacja podciśnieniowa. Wentylacja mechaniczna o odpowiednio dużej wydajności, wyposażona w odpowiedni system filtracji i sposób rozdziału powietrza jest konieczna również w laboratoriach tzw.

czystych, w których w zależności od stawianych wymagań powietrze powinno mieć odpowiednią klasę czystości pyłowej lub mikrobiologicznej. Doprowadzanie czystego, pozbawionego zanieczyszczeń powietrza i usuwanie zużytego, zanieczyszczonego zmniejsza ryzyko skażenia badanego materiału.

• W laboratoriach zaliczanych do clean rooms zastosowanie znajduje wentylacja nadciśnieniowa.

• Zaliczyć do nich należy m.in.

W każdym laboratorium stosuje się pewne rozwiązania z zakresu wentylacji, umożliwiające usuwanie emitowanych do powietrza zanieczyszczeń i ograniczające ich rozprzestrzenianie się w pomieszczeniu. odciągi miejscowe, okapy, komory bezpiecznej pracy, digestoria.

• Urządzenia i rozwiązania techniczne spełniające te funkcje zaprezentowano w kolejnym, trzecim rozdziale.

Rozdział ostatni natomiast zawiera krajowe wymagania prawne dotyczące stosowania wentylacji i klimatyzacji w laboratoriach z krótkim komentarzem autora opracowania. Książka ta, z uwagi na jej zakres tematyczny, może być podręcznikiem i poradnikiem dla wielu Czytelników zajmujących się projektowaniem i eksploatacją instalacji, dla studentów i słuchaczy kierunków związanych z wentylacją pomieszczeń, a także dla każdego Czytelnika zainteresowanego zagadnieniami wentylacji i klimatyzacji.

Czy wybór zaprezentowanego materiału jest trafny, a sposób przedstawienia właściwy i zrozumiały, pozostawiam ocenie Czytelników. Wyrażam wdzięczność wszystkim, którzy przyczynili się do wydania tej publikacji, a szczególne słowa podziękowania za owocną współpracę kieruję do Wydawnictwa.