To drugi tom z cyklu Film. Historia i konteksty.
Tytułowi ,,wykluczeni" to ludzie marginesu politycznego (ideologicznego), społecznego i ekonomicznego: ,,szpiedzy", ,,mordercy", chuligani, dzieci z ,,enklaw biedy" (miejskich gett), ,,ludzie bez głosu i reprezentacji", przegrani, wydziedziczeni, zdegradowani, sponiewierani przez los, stygmatyzowani, mentalnie zdyskredytowani, zbędni i przeklęci. Jednym słowem, wszyscy niechciani (,,obcy"), obecni tak w zachodnich, stabilnych demokracjach, jak i w systemach totalitarnych.
Ale to także ludzie żyjący ,,na krawędzi", stąd dysponujący szerszą perspektywą spojrzenia na rzeczywistość ich otaczającą, jak tego chce Robert Ezra Park. Paradoksalnie człowiek marginesu jest zawsze ,,bardziej cywilizowanym".