Wyprawy krzyżowe. Zderzenie dwóch światów

Wyprawy krzyżowe są niezwykłym elementem dziejów Europy i świata. Są fenomenem swoich czasów, o tyle ciekawszym, że jego ideologiczne zręby pozostały żywe w kulturze Zachodu także w późniejszych czasach.

• Na dobrą sprawę przetrwały one do dziś w wersji przetworzonej przez historyczne uwarunkowania.

• Walka, którą oficjalnie rozpoczęło wezwanie papieża Urbana w Clermont w 1095 r.
• przetrwała w świadomości ludzi jako starcie dwóch odrębnych cywilizacji.
• Cywilizacji o różnych mechanizmach kształtowania się struktur społecznych, kulturalnych i politycznych.
• Także bohaterowie krucjat stali się w mentalności ludzi Wschodu i Zachodu czymś więcej.

Liczony na setki lat religijny konflikt pomiędzy chrześcijańskim Zachodem a muzułmańskim Wschodem stał się z czasem konfliktem o znacznie szerszym znaczeniu. Krzyżowiec był bowiem bohaterem – męczennikiem, który opuszczał bezpieczne domostwo i narażał własne życie dla Chrystusa.

Na fakt, że krzyżowiec czy pielgrzym był w społeczeństwie średniowiecznej Europy jednostką – kategorią społeczną – odrębną od innych ludzi, zwracał uwagę już wybitny historyk Jacques Le Goff. Także dżihadysta, obrońca wiary w kulturze islamu, urastał do rangi znacznie wyższej niż zwykły poddany muzułmańskich władców.

• Ta świadomość unikalnej wartości świętego wojownika przetrwała do dziś.

• Czy wielowiekowy konflikt, który położył fundament pod dzisiejszy antagonizm miał swój początek właśnie w 1095 r.?
• Czy walka krzyżowców rzekomo w obronie grodu Chrystusa zawsze była walką religijną?
• Czy krucjaty są zjawiskiem dobrze nam znanym i nieskrywającym już żadnych tajemnic?
• Na powyższe pytania postara się odpowiedzieć ta właśnie publikacja oddawana w Twoje ręce, Szanowny Czytelniku.
• Marcin Sałański

O ile kultura Zachodu nie chełpi się już swoimi krzyżowcami, o tyle fundamentaliści muzułmańscy dalej gloryfikują swoich męczenników i postrzegają relacje Wschodu z Zachodem na płaszczyźnie rywalizacji z europejskimi i amerykańskimi „krzyżowcami”.