Żywot Nerona

Ze wstępu: Można być autorem starożytnym, a jednocześnie na wskroś młodym, tak jak najmłodszy nawet autor może być jednocześnie starym idiotą. W piśmiennictwie starożytnym pociągała mię zawsze właśnie jego młodość i bujna żywiołowość.

• Swetoniusz, choć żył między 65 a 135 r.

naszej ery, ma styl tak barwny i porywający, tak młody i rozkoszny, iż nazywanie go autorem starożytnym zakrawa na przemiły paradoks. Z Żywotów dwunastu Cezarów wybrałem żywot Nerona mocno aktualny w chwili, gdy każdy z nas pyta siebie i innych Quo vadis?

• Okrucieństwo krwawe wieków minionych przesłoniła lekka mgła.
• Gdyby dziś żył Neron, niewątpliwie nie popełniałby dawnych morderstw.

Zamiast urządzać nieludzkie walki dzikich zwierząt z chrześcijanami, obłożyłby tych biednych ludzi szeregiem podatków: majątkowym, dochodowym, rozchodowym... Otrzymawszy wezwanie do zapłacenia podatku państwowego od magistrackich, chrześcijanin sam udałby się do klatki zgłodniałego lwa.

• W starożytnej Romie w czasach złych gladiatorzy byli na arenie goli; przyglądali im się obywatele ubrani.
• Czyż może scena taka robić wrażenie dziś w czasach dobrych, gdy wszyscy obywatele są goli?
• Przodek Nerona jak mówi Swetoniusz dowodził potężną flotą.
• Dziś Neron niewątpliwie dowodziłby, że mu brak floty.

• A my tu mamy dziś węża w kieszeni i nic!
• Niektóre rzeczy się przedawniły.
• Rzymski władca sądził, że rozrzutność jest jedynym sposobem zużytkowania bogactw.
• Aby uchodzić za skąpca w jego oczach wystarczało robić rachunki.
• Nigdy nie włożył jednego ubrania dwukrotnie.
• Dziś by oszczędzał.

Swetoniusz, chcąc zaimponować nam, opowiada, iż młodziutki Neron miał węża w kołysce. Neron wymordował, jak wiemy, tysiące wyższych i niższych urzędników Imperium.

• Dziś by ich zredukował.
• Neron wygłaszał deklamacje.
• Dziś by wygłaszał deklaracje.

Miał przy tym, według Swetoniusza, do ostatniej chwili wiernych Wyzwoleńców...