Za jeden wiersz. Cztery lata w chińskim więzieniu

W lipcu 1989 roku, kiedy o czerwcowych wydarzeniach na placu Tiananmen dowiedział się już świat, Liao Yiwu, młody poeta wiodący dotąd beztroskie życie wagabundy, postanowił przemówić. Za publiczne wygłoszenie swego poematu Masakra został wtrącony do więzienia.

• Liao Yiwu spędził w zamknięciu cztery lata.

• Jednak nawet za więziennym murem pisarz potrafił znaleźć człowieczeństwo.

Za jeden wiersz to wstrząsająca relacja z tego okresu: opis mało znanych realiów chińskiego więzienia, przemocy stosowanej przez strażników i współwięźniów, tortur, a także wszechogarniającej monotonii codziennego życia. Więzienie, do którego trafił Liao Yiwu, uczyniło z tego awangardowego poety, anarchisty i włóczykija kronikarza chińskiego gułagu.

• Pod wpływem chwili napisał "Masakrę", poemat o brutalnym stłumieniu manifestacji na placu Tiananmen.
• Skazany za to na cztery lata, poznał chiński system penitencjarny od podszewki.

Choć wywodził się z rodziny prześladowanej za Mao, nigdy nie uważał siebie za dysydenta, nie brał też udziału w protestach studenckich. Prowincjonalne areszty i więzienia, do których trafił, nie były najgorsze, ot przeciętne chińskie zakłady karne.

• Liao opisuje świat totalnego upodlenia, w którym życie ludzkie się nie liczy.
• Maria Kruczkowska Literacki kunszt Liao Yiwu sprawia, iż sarkazm objawia się w zdaniach zawsze jako druga strona męki.
• Dokumentalne fragmenty książki przeplatają się z poetyckimi.
• Ta mieszanka wwierca się podczas lektury nie tylko w głowę, powoduje też ucisk w żołądku.
• Język Liao Yiwu oddziałuje na ciało, gdyż sam przeszedł cielesne męczarnie.

I właśnie to, że są przeciętne, budzi szczególną grozę. Tak jak on sam musiał przełknąć ubezwłasnowolnienie i tortury, to pomstuje, to szepcze, a w końcu wyzwala się.

• Herta Müller Liao jest prawdziwym poetą [...\.
• swoim wrażliwym okiem obserwuje otaczającą go rzeczywistość.

Za jeden wiersz to gęsta, wstrząsająca i pełna szczegółów książka, przybliżająca Zachodowi sposób funkcjonowania chińskiego wymiaru sprawiedliwości. The New York Times Liao Yiwu szokuje, wprawia w konsternację, bawi czarnym humorem i inspiruje historiami o ludzkiej godności i przyzwoitości, której nie udało się złamać.

• Za jeden wiersz to zapis więziennych wspomnień, pokazujących siłę aktu oskarżenia wydanego przez brutalną dyktaturę.
• To reportaż napisany językiem literatury pięknej, zasługujący na godne miejsce wśród klasyków.

• The Christian Science Monitor

The San Francisco Chronicle Reportaż Liao Yiwu to książka okrutna, zatrważająca, a jednocześnie pełna zrozumienia i głębokiego humanizmu.