Miniprzewodnik Wydawnictwa Bezdroża opisujący najważniejsze atrakcje turystyczne miasta bądź regionu. Poznasz historię miejsca, przeczytasz opisy atrakcji turystycznych i (najważniejsze dla turysty) informacje praktyczne: co warto zobaczyć, gdzie szukać noclegu i jak dojechać w miejsce, którego nie można pominąć zwiedzając okolicę.
Zagłębie Staropolskie HistoriaPoczątki górnictwa żelaza na terenie obecnego województwa świętokrzyskiego sięgają odległych czasów. Obecnie obszar ten chroni rezerwat archeologiczny „Rydno".Następny etap dziejów górnictwa jest związany z hutnictwem, którego początki sięgają II w.
Widocznymi śladami tradycji hutniczych tego obszaru są pozostałości po piecach dymarskich w kształcie kotlinek wypełnionych żużlem. Mieczysława Radwana, obejmujące stanowiska archeologiczne złożone z 42 kloców żużla pozostałych po piecach służących do jednorazowego wytopu żelaza.
Podczas zwiedzania można poznać starożytną prymitywną techniką wydobycia i wytopu rudy żelaza.Kolejny okres rozwoju górnictwa i hutnictwa jest ściśle związany z przybyciem na te tereny cystersów. koła wodnego, którego zaczęto używać nie tylko w młynach, lecz również w tartakach, papierniach, kuźnicach i hutach.
Według źródeł na terenie całej Polski działało 320 kuźnic, z czego 142 na terenie Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego.W 1. Wprowadzenie nowej technologii pozwoliło na uzyskanie żelaza w formie płynnej, a nie - jak dotychczas - w postaci gąbczastego kęsa (podczas wytapiania żelaza z rudy w piecu dymarskim uzyskiwano tzw.
łupkę - zlepek metalu, żużla i węgla drzewnego; po kolejnych procesach prażenia i przekuwania powstawał gotowy kawałek żelaza, tzw. kęs, z którego wytwarzano gotowe produkty, np.
Ten etap rozwoju hutnictwa zakończył się w roku 1789, kiedy to dobra biskupstwa krakowskiego wraz z całą infrastrukturą górniczą-hutniczą przeszły w ręce Skarbu Państwa.Niespełna 30 lat później, w roku 1815, po utworzeniu Królestwa Polskiego, zaczął się okres rozkwitu hutnictwa na ziemi świętokrzyskiej. Wiązało się to z działalnością Stanisława Staszica, który pełnił wówczas funkcję radcy stanu oraz dyrektora Wydziału Przemysłu i Kunsztów w rządzie Królestwa Polskiego.
Na podstawie dokonanych analiz dotyczących zasobów naturalnych, uwarunkowań i perspektyw rozwoju przemysłu hutniczego Staszic stworzył koncepcję wybudowania „ciągłego zakładu fabryk żelaza" na rzece Kamiennej, dzięki któremu region świętokrzyski miał szansę stać się największym ośrodkiem przemysłowym w kraju. Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki, a następnie, od 1833 r., Bank Polski.
W głównej mierze przyczyniły się do niego wyeksploatowanie cenniejszych złóż rudonośnych, kłopoty związane z pozyskiwaniem węgla drzewnego, służącego do opalania wielkich pieców, jak również zastosowanie w hutnictwie koksu i węgla kamiennego. W tym okresie większe znaczenie zyskało Zagłębie Dąbrowskie.Kolejny okres rozwoju górnictwa oraz przemysłu zbrojeniowego przypadł na okres międzywojenny, kiedy zaczęto tworzyć Centralny Okręg Przemysłowy.
Działającym najdłużej zakładem wydobywczym była kopalnia pirytu „Staszic" w Rudkach, lecz ze względu na małą zawartość metalu w rudzie oraz ubogie zasoby złóż podjęto decyzję o jej zamknięciu w 1971 r.Obecnie obiekty poprzemysłowe na terenie województwa stanowią niemałą atrakcję dla turystów. Ostrowca Świętokrzyskiego, gdzie można zobaczyć, jak przebiega proces wytopu żelaza metodą stosowaną w okresie prehistorycznym w Nowej Słupi.
Warte uwagi są okolice miasta Końskie, gdzie znajdują się liczne kuźnice, m.in. Z kolei w dolinie rzeki Kamiennej można zapoznać się z ideą „ciągłego zakładu fabryk żelaznych" autorstwa Stanisława Staszica (Skarżysko-Kamienna, Starachowice, Nietulisko, Brody, Michałów, Ostrowiec Świętokrzyski).
Organizowane corocznie imprezy plenerowe, takie jak znane w całej Polsce Dymarki Świętokrzyskie w Nowej Słupi, Żelazne Korzenie w Starachowicach czy też Kuźnice Koneckie na terenie powiatu koneckiego w obrazowy sposób przybliżają tajniki dawnego przemysłu górniczo-hutniczego. Centrum regionuPonieważ atrakcje turystyczne Staropolskiego Okręgu Przemysłowego często znajdują się w niewielkich miejscowościach, w których nie ma punktów informacji turystycznej ani dworców, warto zasięgnąć potrzebnych informacji w odpowiednich obiektach w Kielcach: Regionalne Centrum Informacji Turystycznej, ul.
Ściegiennego 2, tel.: +48 41 3480060, 3618057, e-mail: informacja@swietokrzyskie.pl, https://www.swietokrzyskie.pl.Informacja PKP: tel.: +48 41 3669328, https://www.pkp.pl .Informacja PKS: tel.: +48 663761294, https://www.pks.kielce.pl .Informacja BUS: https://www.sztp.kie.pl .
