Zainspirować naród

Edward Raczyński to jeden z najwybitniejszych polskich dyplomatów i polityków w XX w. sprawujący najwyższe funkcje na emigracji - w tym urząd Prezydenta RP - który dał się poznać również jako doskonały orator.

• Jego mowy wygłaszane z różnych okazji były przygotowane z wielką pieczołowitością i znawstwem.

• W roli mówcy jawi się jako kontynuator tradycji romantycznych, człowiek urodzony w XIX w.
• i przez ten wiek ukształtowany.
• Ważnym punktem odniesienia dla Raczyńskiego były Konstytucja 3 maja oraz tradycja powstań listopadowego i styczniowego.

Swoje umiejętności oratorskie Raczyński zawdzięczał pochodzeniu i wykształceniu, praktyce pracy dyplomaty, a także wykazywanym zdolnościom poetyckim. Jednocześnie najwcześniejsze autobiograficzne odwołania, na które możemy natrafić w prezentowanych przemówieniach, są związane z odzyskaniem przez Polskę niepodległości i wydarzeniami 11 listopada 1918 r., których był świadkiem.

• Fragment ze Wstępu Wstęp i opracowanie naukowe Kinga Czechowska i Krzysztof Kania

Przez całe niemal dorosłe życie Raczyński pozostawał w służbie II Rzeczypospolitej, a służył jej na wiele sposobów, w tym także - o czym chcemy przypomnieć w tym tomie - słowem.