Książka jest pierwszym monograficznym opracowaniem poświęconym problematyce zakresu orzekania sądu pierwszej instancji w procesie cywilnym. Szczegółowe rozważania na temat podstaw i zasad wyznaczania granic orzekania sądu w procesie cywilnym zostały poprzedzone uwagami na temat celów i funkcji procesu cywilnego, istoty i przedmiotu orzekania oraz wybranych zasad postępowania cywilnego.
Następnie Autorka przeanalizowała podstawową - z punktu widzenia tytułowego zagadnienia - zasadę orzekania uregulowaną w art. Bogactwo i złożoność problemów wyłaniających się na tle stosowania tych przepisów stało się dla Autorki inspiracją nie tylko do teoretycznego, ale przede wszystkim praktycznego spojrzenia na kwestię zakresu orzekania sądu pierwszej instancji w procesie cywilnym.