W małym, przygranicznym miasteczku pod zaborem rosyjskim, młody uczeń Leon Orlicki prowadzi działalność patriotyczną na skalę...szkolną. Wydaje zeszyciki oświatowe, szerzące miłość do ojczyzny.
Jabłońska, wykorzystując swój urok, organizuje Orlickiemu przepustkę do Galicji.