Zelman Wolfowicz i jego rządy w starostwie drohobyckim w połowie XVIII w

Dziewiątego czerwca 1755 roku połączony sąd zamkowy i wójtowski miasta Drohobycza skazał Zelmana Wolfowicza na karę śmierci przez powieszenie za liczne defraudacje i oszustwa oraz ucisk mieszkańców starostwa. Zelman, formalnie pełniący funkcję faktora starościny Doroty Tarłowej i arendarza miejscowych salin, podporządkował sobie całe starostwo i przez kilkanaście lat zarządzał nim w sposób despotyczny, konfliktując się zarówno z mieszczanami drohobyckimi, jak i ze społecznością żydowską, z której się wywodził.

Według dokumentów sądowych Zelman, oprócz gospodarczej eksploatacji dóbr, miał także rozpijać poddanych, bić i terroryzować mieszczan, fałszować miary i zapisy w księgach sądowych. Narastająca czarna legenda przypisywała mu uwiedzenie starościny, korzystanie z pomocy czarownic, zamachy na życie swoich nieprzyjaciół, a po śmierci – zamianę w upiora.

• Podobno jeszcze u schyłku XIX wieku okoliczne chłopki straszyły Zelmanem niegrzeczne dzieci.
• Kim był Zelman i czy rzeczywiście zasłużył sobie na opinię zbrodniarza i krwiopijcy?
• Jak wytworzyła się jego późniejsza legenda?
• Co jego przypadek może powiedzieć o rzeczywistości społecznej osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej?
• Tomasz Wiślicz – historyk, profesor w Instytucie Historii im.
• Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk.
• Autor m.in.
• książek: Upodobanie: małżeństwo i związki nieformalne na wsi polskiej XVII–XVIII wieku.
• Wyobrażenia społeczne i jednostkowe doświadczenia (Wrocław 2018), Krótkie trwanie.
• Problemy historiografii francuskiej lat dziewięćdziesiątych XX wieku (Warszawa 2004), Zarobić na duszne zbawienie.
• Religijność chłopów małopolskich od połowy XVI do końca XVIII wieku (Warszawa 2001).