Dzieło Gibbona stanowiło rewolucję na tle dominującej wówczas, skostniałej w średniowiecznych schematach, uniwersyteckiej refleksji nad dziejami Rzymu. Odwaga intelektualna autora znalazła mocną podstawę w gruntownej znajomości pisarzy starożytnych i literatury naukowej godnej tego miana.
Powstała oryginalna synteza, po raz pierwszy tak wszechstronnie uwzględniająca rozmaite aspekty procesu dziejowego i rewidująca wiele utartych poglądów, która czyni Gibbona jednym z ojców nowoczesnej nauki historycznej. Ta barwna panorama umierającego świata starożytnego jest jednocześnie pasjonującą książką reprezentującą najlepsze cechy literatury oświeceniowej: jasny styl, doskonałą konstrukcję, finezyjną ironię obrazoburczych konstatacji.
Niniejszy polski przekład został doprowadzony do ostatniej próby restytucji pogaństwa za Juliana Apostaty; obejmuje on tom I oraz znaczną część II tomu pierwodruku. Przygotowywany jest ciąg dalszy, który sięgnie końca tomu III i będzie opowiadał o upadku Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie.
