Każdemu jego Everest

Trzydzieści lat temu pod lawiną na przełęczy Lho La ginie pięciu Polaków - uczestników wyprawy na Mount Everest. To wydarzenie do dzisiaj nazywane jest największą tragedią polskiego himalaizmu.

Wśród przysypanych był Mirosław "Falco" Dąsal, przez kolegów wspominany nie tylko jako profesjonalny himalaista, ale też niezawodny partner i człowiek pełen energii, który w góry nie wychodził bez magnetofonu i nagrań swoich ulubionych wykonawców. "Falco" nie tylko kochał góry, ale także potrafił o nich pięknie mówić i pisać, zarażając swoją alpinistyczną pasją kolejne pokolenie.

Podczas swojej ostatniej wyprawy przeczuwał, że może stać się ona jego pożegnaniem z górami i ze światem: A tu wieczorem, niestety, znowu jak obuchem wiadomość o zaginięciu jednego z dwóch schodzących już ze szczytu Szerpów. Eż, kurwa, to zaczyna przypominać rosyjską ruletkę, został tylko poniżej Południowego Wierzchołka wbity w stok czekan.

Nie, nie, to już nie "wstrętny sport", to paranoja. I my wychodzimy jutro, co prawda inaczej chcemy działać, inna jest nasza droga, ale Boże dopomóż wrócić...

• Jakoś ciężko mi, duszno.
• Szukam i szukam w sobie tego przekonania, tej iskry i co tu ukrywać - nie znajduję.

Noc, śpiwór, świeca, Bob Dylan... Niczego już nie jestem pewien: ani pogody, ani drogi, ani partnera, ani...

• siebie.
• Gdzież to wszystko się zatraciło, rozpełzło w trakcie jakże ciężkiej pracy.
• I żeby chociaż satysfakcja.
• A tu ciągle jak po grudzie.
• Gdzieżeś, Gwiazdo moja...?

• Chciałbym wiedzieć, a nie wiem!
• Tak daleko i ten brak pewności.
• A może właśnie tak to już jest?
• Chociaż nie, to bym wiedział.
• Więc może to już pora...?

Idę, teraz już na pewno po raz ostatni, lecz dokąd, dokąd idę - do końca nie wiem. ostatni wpis Falco w dzienniku z tragicznej wyprawy na Mount Everest w 1989 roku W trzydziestą rocznicę tragicznej wyprawy na najwyższy szczyt świata oddajemy w ręce czytelników i wszystkich miłośników gór wznowione wydanie dzienników Mirosława "Falco" Dąsala.

• Falco to był filar w naszej śląskiej grupy himalaistów.
• Byłem z nim bardzo blisko związany z racji wspólnych wypraw i pracy w katowickim Klubie Wysokogórskim.
• Poza tym wielokrotnie był moim partnerem, jak chociażby dwukrotnie na Lhotse.
• Jeszcze rok temu wspinaliśmy się w jednym zespole.
• Gdy z góry zeszła lawina kamieni i zostałem ranny, Falco pomógł mi zejść na dół.
• To był dusza-człowiek.
• Dla niego góry miały jakiś metafizyczny sens i znaczenie.
• Dużo o nich mówił i ciekawie też pisał.
• Doskonale się rozumieliśmy.

Każdemu jego Everest to opisane niezwykle szczerze i plastycznie przeżycia autora, ale też problemy, z jakimi borykać muszą się himalaiści, czy wreszcie - osobiste relacje wspinacza z wysokimi górami. Myślę, że odbieraliśmy góry podobnie, wyznając niejako tę samą filozofię życiową.

• Stąd to powinowactwo dusz.

• Prowadził z tymi młodymi ludźmi długie rozmowy.

To był chłopak, który potrafił nie tylko pięknie opowiadać o górach, ale również zaszczepiał wśród młodych adeptów alpinizmu to, co nazwałbym ideą wspinania. Przekonywał ich niejednokrotnie, że chodzenie po górach to nie tylko sport, ale również przeżycia duchowe.

• Młodzież lgnęła do niego, bo miał też talent pedagogiczny.

Krzysztof Wielicki "Falco" Dąsal nie miał na koncie ośmiotysięcznika, mimo że uczestniczył w wielu wyprawach i zawsze był jednym z najsilniejszych w ekipie. Obdarzony znakomitymi umiejętnościami wspinaczkowymi, entuzjazmem i chęcią do wspinania, a przy tym powszechnie lubiany i pożądany jako partner, na którym można było bezwzględnie polegać, angażował się chętnie w przedsięwzięcia najtrudniejsze i najambitniejsze, ale przez to dające minimalną szansę na sukces w postaci wejścia na szczyt.

• Poznaliśmy się w Kaukazie w 1981 roku i od razu przypadł mi do gustu.

• Pożegnania nie było.
• Aleksander Lwow Mirek bardzo lubił swój przydomek.

W Katmandu rozminęliśmy się o włos - odleciał do Lukli na kilka godzin przed naszym przyjazdem do miasta po wyprawie na Yalung Kang. Gdy w 1984 roku wysyłaliśmy teleks do Polskiego Związku Alpinizmu o naszym sukcesie górskim w Patagonii, bardzo prosił o dodanie jego ksywy.

• Zaznaczył nawet, że pokryje koszty dodatkowego słowa.

"Falco" był postacią o pełnej, dojrzałej, przywódczej osobowości. W grudniu 1984 roku, podczas przeprowadzania nowej drogi na północnej ścianie Fitz Roya w Patagonii, to właśnie on praktyczne przejął przywództwo w ścianie.

• Jego energia i zaciętość doprowadziły do mobilizacji zespołu na bardzo trudnej, długiej drodze.
• I to "Falco" przeprowadził zespół przez największe trudności.
• Był osobą, która umiała cieszyć się życiem.

Czy to w schroniskach tatrzańskich, czy na przyjęciach u polonusów w dalekiej Argentynie, stawał się błyskawicznie królem życia towarzyskiego. Grał świetnie na gitarze, a gdy śpiewał swoim przejmującym głosem ulubioną piosenkę o Krywaniu, wszystkich przechodziły ciarki.

• Michał Kochańczyk

Podziwiałem zawsze Falca za niezmierzone ilości energii i za to, że po każdym burzliwym dniu potrafił się wyciszyć i znaleźć czas na pisanie długich pamiętników.