Marsz Śmierci w pamięci ewakuowanych więźniów Auschwitz

17 stycznia 1945 r. rozpoczęła się ostateczna ewakuacja więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz, którą objęto ok.

• 56 tysięcy więźniów.

Główne trasy przemarszu kolumn ewakuacyjnych, liczące kilkadziesiąt kilometrów, prowadziły do Wodzisławia Śląskiego i Gliwic. Więźniowie, którzy przetrwali marsz -- pomimo przenikliwego chłodu -- zostali przewiezieni otwartymi wagonami kolejowymi między innymi przez Czechy i Morawy do obozów Mauthausen i Buchenwaldu.

• "Nie było jednego marszu ewakuacyjnego" - napisał we wstępie Piotr Cywiński.

Wielu spośród tych, którzy przeżyli Marsze Śmierci, zginęło w obozach w głębi Rzeszy. "Każdy szedł poniekąd własną drogą, mierzył się z własnymi słabościami i przeszkodami, pokonywał swoje własne bariery, upadał i podnosił się.

• Albo i nie podnosił.

Każdy więzień szedł swoją własną drogą katorgi ewakuacyjnej, którą po wojnie - ci, co przeżyli - nazwali mianem "Marszu Śmierci"" - czytamy "O ile wspomnienia dotyczące pierwszych kilometrów między Auschwitz a pobliskimi Brzeszczami, czy nawet Pszczyną, obfitują w opisy ogólnych warunków marszu, rozmaitych faktów i zewnętrznych obserwacji, o tyle z biegiem kilometrów wspomnienia koncentrują się niemalże całkowicie na wewnętrznych odczuciach i na walce o własne życie. Stopniowe skrajne zawężenie percepcji i koncentracja na własnym przeżyciu staje się bodajże najdramatyczniejszym śladem realnych przeżyć maszerujących" - pisze Piotr Cywiński.

• Z obozu mieli być wyprowadzeni więźniowie zdolni do pracy.
• Jednak w kolumnach ewakuacyjnych znalazły się także osoby wycieńczone i chore oraz dzieci.

• Na terenie Śląska Górnego i Opolskiego straciło życie około 3 tys.
• osób, natomiast w trakcie całej ewakuacji zginęło między 9 a 15 tys.
• więźniów Auschwitz.

Esesmani mordowali tych, którzy opadli z sił i nie byli w stanie kontynuować marszu, a także strzelali do uciekających.