Masyw Ślęży. Miniprzewodnik

Miniprzewodnik Wydawnictwa Bezdroża opisujący najważniejsze atrakcje turystyczne miasta bądź regionu. Poznasz historię miejsca, przeczytasz opisy atrakcji turystycznych i (najważniejsze dla turysty) informacje praktyczne: co warto zobaczyć, gdzie szukać noclegu i jak dojechać w miejsce, którego nie można pominąć zwiedzając okolicę.

• Zapraszamy na wycieczkę!

• Jednakże to nie wulkan ukształtował ten unikatowy w Polsce charakter góry wyspowej.

Masyw Ślęży Na pograniczu Niziny Śląskiej i Przedgórza Sudeckiego wyrasta ponad 500 m nad okolicą charakterystyczny, owiany licznymi legendami i tajemnicami, „wulkaniczny" stożek Ślęży (718 m n.p.m.), z którego spływają boczne grzbiety. Jej najstarsza część - silnie przeobrażone skały - w prekambrze (ponad 500 mln lat temu) stanowiła najprawdopodobniej część dna oceanicznego.

• Pęknięcia tej części litosfery pozwoliły na kilkakrotne wtargnięcia magmy.
• Podczas fałdowania kaledońskiego (ok.

• Zalega ona na południe od Ślęży i w części południowo-wschodniej masywu.

350 mln lat temu) na wierzch wypłynęła masa, która obecnie widoczna jest na powierzchni fragmentów masywu (szczyt Ślęży, jej południowe i wschodnie stoki) jako gabro - skała grubokrystaliczna, ciemnozielona i niezwykle twarda. Niepokój górotwórczy podczas fałdowań hercyńskich (ponad 250 mln lat temu) był przyczyną wtargnięcia magmy granitowej, budującej pozostałą część tego rejonu.

• Spowodowała ona silne przeobrażenie sąsiednich skał.

Jej niezwykła twardość wpłynęła na zachowanie całości struktury w krajobrazie, w znacznie mniejszym stopniu poddającej się wietrzeniu niż okolica. W plejstocenie ów oddzielony podczas fałdowań alpejskich (przed 10-15 mln lat) twór był co najmniej dwukrotnie ogarnięty przez lądolód skandynawski - podczas zlodowacenia Sanu II (540-430 tys.

• lat temu) i Odry (325-130 tys.
• lat temu).

Nad jego powierzchnię wystawało tylko 100 m ślężańskiego szczytu; silne wietrzenie mrozowe doprowadziło do powstania rozległych pól gruzowych i kilku malowniczych grup skalnych, a później jęzorów błotno-gruzowych i moren u podnóża góry. Zasadnicza część masywu jest zwarta wokół Ślęży, ku północy odchodzi tylko krótkie ramię, kończące się Gozdnicą (316 m n.p.m.).

Przełęcz Tąpadła, przez którą przebiega atrakcyjna widokowo, górska szosa Sobótka - Świdnica, oddziela bliźniaczą, lecz wyraźnie wyższą kopułę Raduni (573 m n.p.m.). Od niej zaś wybiegają dwa grzbiety: na północny wschód Wzgórza Oleszeńskie, kończące się Gozdnikiem (315 m n.p.m.), na południowy zachód ku Świdnicy - Wzgórza Kiełczyńskie po Krzczonowskie Wzgórze (251 m n.p.m.).

• Występują też liczne domieszki gatunków liściastych, tworzące niekiedy czyste lasy buczynowe.
• Dość częsta jest importowana choina kanadyjska (tsuga canadensis).
• W wielu miejscach ciekawa i cenna flora dała podstawę do utworzenia rezerwatów.

Ślężański Park Krajobrazowy Masyw porasta w większości bór - dołem sosnowy, górą sztuczny, świerkowy. Najniżej usytuowana jest „Łąka Sulistrowicka" - na powierzchni 26,37 ha rośnie tu wiele gatunków pontyjskich (stepowych) w sąsiedztwie hydrofilnych (na wilgotnych siedliskach).

• Szczególnym wyróżnikiem tego rezerwatu jest dość rzadko występujący w Polsce kosaciec syberyjski.

• Natomiast „Góra Radunia" posiada obszar 42,32 ha.

„Góra Ślęża" chroni rejon szczytu na powierzchni 147,2 ha ze względów krajobrazowo-kulturowych i z powodu rzadkiej roślinności, wśród której występują paprocie i gatunki arktyczno-alpejskie. Także tutaj ważne są względy krajobrazowo-kulturowe i florystyczne, przy czym szczególne znaczenie mają gatunki kserotermiczne, rosnące na suchym podłożu zwietrzeliny ze skał serpentynitowych.

• ha z otuliną 5,5 tys.
• ha.

Wspomniane walory zadecydowały o objęciu tego regionu Przedgórza Sudeckiego ochroną w ramach Ślężańskiego Parku Krajobrazowego o powierzchni 8,6 tys.