Korzystanie z nieruchomości stanowi wymierną wartość majątkową - im szerszy jego zakres, tym wyższa wartość uprawnień do tego korzystania. Przysługiwanie uprawnień do korzystania z nieruchomości powoduje konieczność ponoszenia opłat za to korzystanie, zwłaszcza gdy jego przedmiotem są nieruchomości stanowiące własność publiczną.
W gospodarce nieruchomościami wyróżnia się opłaty za korzystanie z cudzych nieruchomości, które stanowią wynagrodzenie ich właściciela oraz opłaty publiczne związane ze stworzeniem w sferze prawnej i sferze faktycznej możliwości korzystania z nieruchomości w sposób bardziej użyteczny. W niniejszej publikacji omówiono opłaty pobierane z tytułu oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste oraz w trwały zarząd, z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości wynikającym z inwestycji infrastrukturalnych oraz z działań gminy w sferze planistycznej, a także opłaty naliczane z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału albo scalenia i podziału.
Publikacja zawiera omówienie zasad i procedur wymierzania wskazanych opłat, ze szczególnym uwypukleniem praktycznych rozwiązań problemów prawnych powstających przy dokonywaniu oceny spełnienia ustawowych kryteriów dopuszczalności ustalenia i pobrania tych opłat. Omówienie to zilustrowane zostało schematami graficznymi przedstawiającymi podstawowe zależności i uwarunkowania w stosowaniu przepisów prawa.
Wskazano także przykłady z praktyki orzeczniczej i oceny judykatury, służące ukazaniu argumentacji przemawiającej za wyborem wykładni poszczególnych przepisów prawa dotyczących omawianych opłat. W publikacji omówiono również kryteria ustalania cen w obrocie nieruchomościami, stanowiącymi własność publiczną, który poddano szczególnej reglamentacji prawnej właśnie ze względu na charakter tych nieruchomości.
