Pisma więzienne

Tomasz More - pisarz, polityk, filozof, jeden z największych umysłów XVI-wiecznej Europy, który potrafił powiedzieć władcy "nie" w imię zasad, wiary i zgodności z własnym sumieniem. Wybór Pism więziennych - owoc osadzenia w kazamatach więzienia w Londynie w oczekiwaniu na z góry przesądzony królewski wyrok - to dorobek w postaci listów i rozważań, który jest zadziwiająco aktualny i w dzisiejszych czasach.

• "Uważam, że każdy człowiek winien postąpić zgod­nie z własnym sumieniem.

To świadectwo głębokich przemyśleń dotyczących tego, jak człowiek powinien bronić świata prawdzi­wych wartości i prawdy wobec opresji władzy, a jednocześnie obraz człowieka do głębi lojalnego wobec majestatu króla. I szczerze myślę, że byłoby dobrze, gdyby i mi pozwolono postąpić zgodnie z moim" - oświadczał przed Izbą Lordów.

• Dramat sumienia stawiał Morusa poza nawiasem społeczeństwa.
• Odkrywca krainy Nigdzie - Utopii, sam stał się Nikim.
• [...\ Wierność Ewangelii i Kościołowi sprawiła, że Morus doznał goryczy pow­szechnego opuszczenia.
• Sumienie mówiło mu, że nie może uznać zwierzchnictwa króla nad Kościołem.

W świecie, w którym trudno znaleźć podobne wzorce postaw, jak najbardziej warto przypomnieć dorobek świętego Tomasza More. Długo studiował i medytował, głęboko modlił się - aż nabył niezbitego przekonania, że składając wymagany podpis, wyprze się wiary i utraci przez to zbawienie wieczne.

• Takiej ceny za swe życie nie mógł zapłacić.

• Samotność i lęk Morusa nie wydały goryczy.
• Nie znajdziemy w jego pismach więziennych żadnego złego słowa.
• Morus cały czas żywi szacunek i wierność wobec Henryka VIII.
• Uznaje prawa potomstwa Anny Boleyn do sukcesji, gdyż sprawa ta nie dotyczy wiary.
• Ustanawianie praw politycznych nie jest zadaniem Kościoła.
• Błąd w polityce nie jest herezją.
• Mogą władze państwowe zmienić dotychczasowe prawo dynastyczne, ale do eklezjologii państwu mieszać się nie wolno.
• I dlatego Morus umiera z rozkazu króla, jak wierny sługa monarchy.

Miał przeciwko sobie wszystkich: najwybitniejszych dostojników królestwa, prawie cały episkopat z prymasem na czele, rodzinę, a szczególnie najukochańszą córkę i powiernicę, trzydziestoletnią Meg. Ze wstępu Wojciecha Giertycha OP Tomasz More (Morus) urodzony w 1478 w Londynie, w zamożnej rodzinie mieszczańskiej, zgodnie z wolą ojca studiował w londyńskiej Inns of Law.

• W 1499 poznał i zaprzyjaźnił się z Erazmem z Rotter­damu.
• Po ukończeniu studiów został biegłym i wziętym adwokatem, a niebawem też posłem do parlamentu.
• W 1510 objął urząd sędziego do spraw cywilnych.
• Zyskał uznanie biegłego jurysty i jako specjalista został wysłany do Flandrii w celu zawarcia traktatu pokojowego.

Król nagrodził kompetentnego urzędnika tytułem szlacheckim (w 1521), następnie mianował przewodniczącym sądu oraz tajnym radcą, by (w 1529) wynieść Tomasza na najwyższy w kraju urząd - kanclerza państwa. Kiedy Henryk VIII w roku 1531 ogłosił się zwierzchnikiem Kościoła katolickiego w Anglii, Tomasz More na znak protestu zrzekł się kanclerstwa (w 1532 r.) i nie złożył królowi przysięgi.

• Uznano to za zdradę stanu i 1 lipca 1535 roku sąd najwyższy skazał Tomasza na śmierć przez ścięcie.
• Egzekucja odbyła się pięć dni później.
• Papież Leon XIII beatyfikował Tomasza More w 1886, a Pius XI w roku 1935 ogłosił świętym męczennikiem za wiarę.
• Najbardziej znanym dziełem More'a jest traktat Utopia napisany ok.
• 1516 r.