Podziemia

"Pod ziemią umieszczamy to, co cenne, co kochamy lub chcemy chronić; niekiedy ukrywamy to, co szkodliwe. Jednak to, co zostało kiedyś pogrzebane w ziemi, może w niej trwać dłużej od nas.

• I może nieoczekiwanie uderzyć z wielką siłą.
• W Arktyce złoża metanu wyciekają przez szczeliny w topniejącej wiecznej zmarzlinie.
• Na Syberii gigantyczny krater pochłonął dziesiątki tysięcy drzew.
• Cofające się lodowce zwracają ciała śmiałków, którzy próbowali zdobyć je lata temu.

Natomiast w Grenlandii spod lodu wyłoniła się nieużywana baza rakietowa z czasów zimnej wojny, pełna odpadów chemicznych. W epoce znaczącego wpływu człowieka na ekosystem i geologię naszej planety, w dobie permanentnego kryzysu, potrzeba zrozumienia krain podziemnych jest pilniejsza niż kiedykolwiek.

• Nie uciekniemy z niespokojnej teraźniejszości.

• Właściwe pytanie zatem brzmi: Co zostawimy po sobie?
• Czy jesteśmy dobrymi przodkami?
• To pytanie dudni w tej książce jak echo na dnie krasowego leja albo w paryskich katakumbach.

Robert Macfarlane namawia nas, byśmy na nowo przemyśleli zmiany, które dotyczą nas wszystkich - teraz i tutaj, a w ,,Podziemiach" pokazuje nam nową perspektywę. Ale Macfarlane'owi nie chodzi wyłącznie o zaglądanie w ciemne dziury - to, co w nich znajduje, traktuje jako bodziec do namysłu nad długofalową spuścizną ludzkości.

• Potrzebujemy dziś takich książek - i pytań - jak żadnych innych, żeby wymyślić cały ten nieszczęsny antropocen na nowo.
• Adam Robiński"

A więc głębokość nie jako określenie przestrzeni, ale czasu, i to zarówno w przód, jak i wstecz.