Teksty zamieszczone w czwartym tomie Polsko-niemieckich miejsc pamięci to zaproszenie za kulisy projektu. Prezentujemy w nim teoretyczne i metodologiczne założenia całego przedsięwzięcia.
Na pytanie, jak powstają kultury pamięci i za pomocą jakich instrumentów można je analizować, tom daje nie jedną, lecz wiele uzupełniających się odpowiedzi. Zebrane w nim artykuły dotyczą różnych aspektów badań nad pamięcią i wpływu poszczególnych dyscyplin na powstawanie tożsamości zbiorowych oraz proponują krytyczną konfrontację z przesłankami projektu Polsko-niemieckie miejsca pamięci | Deutsch-Polnische Erinnerungsorte.
Czwarty tom Polsko-niemieckich miejsc pamięci czyni przedmiotem refleksji właśnie tę fascynację pamięcią zbiorową, która trwa od trzech dziesięcioleci i, jak wszystko wskazuje, nie mija. Zebrane tu artykuły stawiają pytania o nosicieli zbiorowej pamięci, o granice w badaniu miejsc pamięci, o złożone stosunki zapamiętywania i zapominania, o podejścia różnych dyscyplin humanistycznych do zjawiska pamięci zbiorowej.
Jak wszystkie badania historyczne, badania nad pamięcią potrzebują krytyki źródeł, krytyki metod i krytyki otrzymanych wyników. Krzysztof Pomian W tomie publikują: Martin Aust, Moritz Csáky, Heinz Duchhardt, Étienne François, Maciej Górny, Christian Gudehus, Hans Henning Hahn, Heidi Hein-Kircher, Jerzy Jedlicki, Violetta Julkowska, Urte Kocka, Kornelia Kończal, Georg Kreis, Andreas Lawaty, MIchael G.
Müller, Hubert Orłowski, Rüdiger Ritter, Peter Steinbach, Beate Störtkuhl, Izabela Surynt, Robert Traba, Joanna Wawrzyniak, Tobias Weger, Harald Welzer, Anna Zalewska.
