Pierwszy rocznik ,,Prac Polonistycznych ukazał się w Łodzi w 1937 roku, z inicjatywy wybitnych humanistów związanych z Wolną Wszechnicą (ze Stefanią Skwarczyńską na czele). Pismo na trwałe związało się z Łodzią i regionem, ale od początku było periodykiem o charakterze ogólnopolskim.
Po wojnie, nie przestając pełnić funkcji forum środowiska macierzystego, zyskiwało z każdym wydanym tomem coraz większy zasięg oddziaływania i coraz mocniejszą pozycję ogólnopolską. Przyjęto i konsekwentnie realizowano zasadę, aby publikować w kolejnych rocznikach artykuły literaturoznawców z rozmaitych ośrodków i środowisk, oraz aby byli to najlepsi specjaliści w zakresie danej problematyki.
W ciągu ponad siedemdziesięciu lat istnienia ,,Prace Polonistyczne" zyskały uznanie i wysoką rangę ze względu na to, że każdy rocznik w zgodnej opinii badaczy wydatnie wzbogacał wiedzę o rodzimej literaturze. Rozprawy opublikowane w ,,Pracach Polonistycznych" weszły w dziesiątkach pozycji do podstawowej bibliografii każdej epoki literackiej i każdej dziedziny literaturoznawstwa.
Od blisko dwudziestu lat redakcja ,,Prac Polonistycznych" (najpierw pod kierunkiem Krystyny Poklewskiej, a od ponad dekady -- Wiesława Pusza) nadaje tomom charakter monograficzny. Tuwima, wydano tomy tematyczne: Przypomnienia i promocje; U zbiegów stuleci; Zaskoczenia; ,,Jakaż to nuża wisi nade mną", czyli w okowach ciała i duszy; Romantycy -- fantastyka -- podróż; Tobie -- teraz.
W kręgu literackich ofiarowań; Z powodu okoliczności, pod wpływem chwili; Pory dnia, pory roku; Potomność i potomkowie. W ostatnich latach pismo wzbogaciło się o nowe działy; do ,,Rozpraw i artykułów" doszły ,,Edycje", ,,Na marginesach lektur" i ,,Przekłady".
