Zdarzyło się pierwszego września

Pierwszy września 1938 roku. Basen w Levicach gdzieś w centrum Europy.

• Trzech nastolatków Węgier, Czech i Żyd organizuje prywatne zawody pływackie.
• Nagrodą dla zwycięzcy będzie prawo do ubiegania się o względy pięknej rówieśniczki Márii.

• Młodzieńcza miłość zmieni życie całej czwórki.

Peter, Jan i Gabriel nie wiedzą jednak, że ich wyścig będzie trwał przez kolejne 30 lat. Fascynacji jedną kobietą nie przerwą ani wojna, ani pierwsze dwie dekady komunistycznych rządów w Czechosłowacji, choć historia i polityka wystawią ich przyjaźń na ciężką próbę.

• Najlepsza słowacka książka ostatnich lat, uhonorowana Europejską Nagrodą Literacką 2009 r.
• oraz Nagrodą Czytelników dziennika SME.

Losy głównych bohaterów przeplatają humorystyczne epizody, w których gościnnie pojawiają się autentyczne postaci historyczne takie jak Miklós Horthy, Jozef Tiso, Klement Gottwald czy Iwan Koniew. Tłumaczona na język czeski, węgierski i chorwacki, w 2010 r.

• trafiła na deski Słowackiego Teatru Narodowego.

• Natalii Gorbaniewskiej.

W 2014 roku książka została potrójnym zwycięzcą Literackiej Nagrody Europy Środkowej "Angelus" - dla autora, tłumacza oraz nagrodę publiczności im.