"Epitafium... i inne spisane niepokoje" -- to inspirujące refleksje, krążące wokół Auschwitz i zderzenia człowieka XXI w.
z najczarniejszą kartą historii -- zaplanowaną przez niemieckich nazistów metodycznie i na skalę industrialną próbą zgładzenia narodu żydowskiego. Publikacja jest też dziełem bardzo osobistym -- w pierwszym zdaniu eseju "Dziecko" Cywiński wyznaje otwarcie: "Od razu powiem: nie wiem, jak o tym pisać.
Kontrapunktem dla refleksji o tym, że "w Zagładzie dzieci człowiek transcenduje człowieczeństwo" jest obraz jego własnej, szczęśliwej córki, spacerującej "w zwiewnej lekkiej sukience" z tatą, przeplatający się z opisem muzealnej gabloty z ubrankami i śpioszkami pomordowanych dzieci. Nawet, gdy szedłem z oficjalnymi wizytami, zawsze udawało mi się jakoś w tym miejscu pozostać w tyle.
To w niesłychany sposób naznaczone Miejsce zmusza nie tylko do konfrontacji z wymiarem śmierci ponad miliona niewinnych cywili, ale również z samym sobą i każdy musi samodzielnie znaleźć swój własny sposób na "radzenie" sobie z nim. Szuka go też nieustannie sam Piotr Cywiński, nie unikając w czasie intymnej, emocjonalno-literacko-filozoficznej wędrówki pytań, które jedni odbiorą jako prowokujące i wręcz niewygodne, lecz które dla innych staną się z pewnością inspiracją do działania.
Władysław Bartoszewski, wieloletni mentor autora, napisał we wstępie do książki: "Ufam, że refleksje obecnego dyrektora Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu są ważnym przyczynkiem do uprzytomnienia czytelnikom typu więzi, jaka wielu z nas łączy z przeszłością będącą zobowiązaniem dla przyszłości".
